Olijfolie: deze details op het etiket kunnen alles veranderen

Dit is waarschijnlijk het eerste wat je op het etiket moet controleren.

Extra vierge olijfolie wordt uitsluitend op mechanische wijze verkregen, dat wil zeggen door de olijven te persen of te centrifugeren. Er worden geen chemische behandelingen gebruikt om de olie te verkrijgen. De olie moet ook aan bepaalde precieze kwaliteitscriteria voldoen.

Zo moet de zuurgraad lager zijn dan 0,8%, wat een stabielere olie garandeert die doorgaans aromatischer is. Deze aanduiding is gereglementeerd door de Europese Unie en is een van de belangrijkste kwaliteitsindicatoren.

Een fles waarop alleen 'olijfolie' staat, kan daarentegen een mengsel van geraffineerde en vierge olijfolie bevatten. Deze oliën zijn vaak neutraler van smaak en hebben een lagere voedingswaarde.

Als je een olie wilt die rijk is aan smaak en op een meer natuurlijke manier is verkregen, is extra vierge olijfolie de beste keuze.

De herkomst van de olijven speelt een belangrijke rol in de kwaliteit en de aroma's van de olie.

Op sommige flessen staat alleen 'oorsprong EU' of 'mengsel van olijfoliën uit de Europese Unie'. Dat betekent dat de olijven uit verschillende landen kunnen komen.

Andere oliën vermelden een specifiekere herkomst, bijvoorbeeld Spanje, Italië, Griekenland, Portugal of Frankrijk. Die aanduidingen geven vaak een beter beeld van het product.

Sommige oliën hebben ook keurmerken zoals AOP (Appellation d'Origine Protégée) of AOC (Appellation d'Origine Contrôlée). Deze benamingen garanderen dat de olijven in een specifiek geografisch gebied zijn geteeld en verwerkt, volgens lokaal vakmanschap.

Dat betekent niet dat olie zonder keurmerk per se slecht is, maar een duidelijk vermelde herkomst is vaak een goed teken van transparantie.

In tegenstelling tot wat soms wordt gedacht, is olijfolie geen product dat beter wordt naarmate het ouder wordt. Integendeel, de olie is het best wanneer ze relatief vers is.

Op sommige flessen staat de oogstdatum van de olijven vermeld. Dat is nuttige informatie, omdat je zo weet wanneer de olijven zijn geperst.

Olie die in de maanden na de oogst wordt gebruikt, heeft doorgaans intensere en complexere aroma's.

In het algemeen is olijfolie 18 tot 24 maanden houdbaar, maar de smaak neemt na verloop van tijd geleidelijk af.

Veel mensen denken dat zeer groene olijfolie per definitie van betere kwaliteit is. In werkelijkheid hangt de kleur vooral af van de olijfvariëteit en het moment van de oogst.

Een olie kan goudgeel, lichtgroen of intens groen zijn en toch uitstekend zijn. Daarom worden olijfolieproeverijen door professionals gehouden in ondoorzichtige glazen. Zo kunnen ze zich uitsluitend concentreren op de aroma's en de smaak in de mond, zonder door de kleur te worden beïnvloed.

Je kunt dus beter op de geur en de smaak afgaan dan op het uiterlijk.

Een goede olijfolie heeft doorgaans een fruitige smaak, soms met een lichte bitterheid of een licht peperige afdronk.

Deze gewaarwordingen houden verband met de aanwezigheid van polyfenolen, natuurlijke verbindingen met antioxiderende eigenschappen. Hoe meer polyfenolen een olie bevat, hoe bitterder of peperiger ze kan smaken.

Die aroma's kunnen in het begin verrassend zijn, maar worden vaak beschouwd als een teken van kwaliteit.

Een volledig neutrale olie kan daarentegen wijzen op geraffineerde of oudere olie.

Olijfolie is gevoelig voor licht, lucht en warmte. Deze factoren kunnen de aroma's aantasten en de oxidatie versnellen.

Daarom worden de beste oliën meestal verkocht in:

• donkere glazen flessen
• metalen blikken

Deze verpakkingen beschermen de olie beter tegen licht.

Transparante flessen zijn minder geschikt, omdat ze licht doorlaten. Daardoor kan de kwaliteit van het product sneller achteruitgaan.

Als de fles eenmaal geopend is, kun je met een paar eenvoudige handelingen de aroma's behouden.

Het is raadzaam olijfolie te bewaren:

• uit het licht
• op een koele plaats
• goed afgesloten na elk gebruik

De ideale temperatuur ligt doorgaans tussen 15 en 18 °C. Laat de olie liever niet vlak naast het fornuis of de oven staan, want de warmte kan de kwaliteit aantasten.

Door even de tijd te nemen om de informatie op het etiket te bekijken — de aanduiding 'extra vierge', de herkomst van de olijven, de oogstdatum en het type fles — kun je al een olie van betere kwaliteit herkennen.

Olijfolie heeft een grote rijkdom aan aroma's. De smaak kan sterk variëren, afhankelijk van de olijfvariëteit, het klimaat en de productiemethode.

Verschillende oliën uitproberen is een uitstekende manier om die nuances te ontdekken… en de olie te vinden die het best bij je dagelijkse gerechten past!