Gelato vs. ijs: wat is het verschil en wat is gezonder?
Je loopt een ijssalon binnen. Je ziet een glimmende vitrine vol smaken waarvan je het bestaan niet kende: stracciatella, pistache uit Bronte, tiramisu met crumble... En dan komt de vraag: wil je ijs of gelato? Je staat met je mond vol tanden. Was het niet hetzelfde?
Spoiler: dat is het niet. En als je dat verschil begrijpt, kan dat de keuze voor je favoriete zomertraktatie compleet veranderen.
Op het eerste gezicht lijken ze hetzelfde: koud, romig, geserveerd in een hoorntje of bakje. Maar er is iets aan de textuur, de smaak, zelfs de manier waarop het smelt, dat verraadt of je gelato of ijs voor je hebt. Het verschil? Het is niet alleen een kwestie van de naam. Wil je weten wat ze onderscheidt, welke het beste bij je past, afhankelijk van wat je zoekt... en waarom ze niet hetzelfde smaken, ook al lijken ze zo veel op elkaar?
Wat is het verschil tussen gelato en ijs?
Als je ‘gelato’ ziet, denk je misschien dat het gewoon het Italiaanse woord voor ‘ijs’ is. En dat is het ook... gedeeltelijk. Het is niet alleen een kwestie van taal of een chique klinkende buitenlandse naam. Gelato en ijs zijn nauw verwant, ja, maar geen tweeling. Italiaanse gelato heeft zijn eigen kenmerken die het onderscheiden van het klassieke Amerikaanse ice cream of het ijs dat doorgaans in Spanje en een groot deel van de wereld wordt gegeten. Ze hebben een verschillende geschiedenis, verschillende bereidingswijzen en, het belangrijkste, een smaakbeleving die minder op elkaar lijkt dan je zou denken. Er zijn drie belangrijke verschillen:
Het vetgehalte:
Traditionele ice cream (vooral de industriële of Amerikaanse variant) bevat meer room en dus meer vet (tussen 10% en 15%). Gelato wordt daarentegen met meer melk dan room gemaakt, waardoor het vetgehalte gemiddeld 4% tot 8% bedraagt. Dat verschil merk je: gelato voelt zachter aan in de mond, is minder machtig en heeft een zuiverdere smaak.
De lucht:
Tijdens het karnen van ijs wordt er veel lucht in verwerkt (tot wel 80% van het volume), waardoor het een lichtere textuur krijgt. Gelato wordt daarentegen langzaam bereid en bevat weinig lucht (maximaal 30%), waardoor het veel dichter is. Dat verklaart waarom een hapje gelato rijker, intenser en bevredigender lijkt.
De temperatuur:
Ice cream wordt zeer koud geserveerd, rond -18 °C. Gelato wordt iets warmer geserveerd, rond -12 °C. Dit technische detail heeft een direct gevolg: gelato is bedoeld om meteen te eten en de smaken komen al vanaf de eerste lepel beter tot hun recht. Je hoeft dus niet te wachten tot het smelt.
Wat is gezonder?
Traditionele gelato bevat meestal minder vet dan traditioneel ijs, omdat het met meer melk en minder room wordt gemaakt. Bovendien gebruiken veel ambachtelijke varianten natuurlijke ingrediënten en bevatten ze geen toevoegingen. Maar let op: om de romige textuur te behouden, wordt er vaak meer suiker aan toegevoegd.
Conclusie? Als je minder vet en een puurdere smaak belangrijk vindt, is gelato misschien een betere keuze. Maar het hangt altijd af van de ingrediënten en van hoeveel je ervan eet. Uiteindelijk gaat het niet om de naam, maar om de ingrediënten en de manier waarop het is gemaakt.
Patricia González
Opmerkingen
anonymous
-18 is veel te koud.
IJs krijg een mooi mondgevoel, romigheid door een optimaal percentage droge stof (Vet, Eiwit, Suiker) bij ijs op basis van zuivel is dat rond de 35%, bij sorbet iets lager.
Mis trouwens nog Sorbet in de opsomming. Een te laag aandeel word het ijs korrelig, bij een te hoog plakkerig.
In Nederland is het niet wettelijk geregeld wat het maximale aandeel lucht in ijs mag zijn (in Belgie wel), daarom is goedkoop ijs vaak zo licht in gewicht.
Wil je een heel intens smakend ijs, koop dan bv heel goede aardbeien in de zomer en gooi ze in de blender, In gewicht 2/3 aardbeien, 1/3 suiker. Laat het een 24 uur rijpen in de koelkast en draai er ijs van. Dat is dan commercieel niet interessant, maar goddelijk lekker, bijna te intens van smaak.