Stretchflation: prijsstijgingen verborgen achter grotere verpakkingen

Het woord stretchflation komt van het Engelse woord *stretch* (uitrekken) en van het woord inflatie. Het verwijst naar een techniek waarbij het gewicht van een product wordt verhoogd, terwijl de prijs sterker stijgt dan de hoeveelheid.

Met andere woorden: de verpakking wordt groter, maar de prijs per kilo of liter stijgt nog sneller.

En precies dat klaagt foodwatch aan. Op het eerste gezicht heeft de consument namelijk de indruk erop vooruit te gaan.

Omdat een grotere verpakking vaak een positieve indruk wekt. Je denkt dat het product "royaler" is, langer meegaat of voordeliger is.

Dat is precies waar de marketing op inspeelt, met vermeldingen als "royaler formaat" of "nieuw formaat, meer inhoud".

Het probleem is dat de prijsstijging niet duidelijk wordt aangegeven. Er wordt geen uitleg bij gegeven. En ze wordt uiteraard niet als zodanig aangekondigd.

Op papier denk je misschien dat dit geen probleem is, omdat de prijs per kilo of liter altijd op het schap staat.

Maar in werkelijkheid is het veel ingewikkelder dan dat.

Als een product van formaat verandert, verdwijnt de oude versie uit de schappen. En het is vrijwel onmogelijk om de kiloprijs van het oude formaat te onthouden, omdat die nergens meer wordt weergegeven.

Dus zelfs als de informatie er is, helpt het je niet per se om de prijsverhoging te zien. En we blijven gewoon kopen.

Daarom is stretchflation moeilijk te ontdekken.

Foodwatch legt uit dat stretchflation deel uitmaakt van een reeks praktijken die prijzen in de supermarkt minder inzichtelijk maken.

Simpel gezegd:

• Krimpflatie is wanneer de hoeveelheid wordt verminderd zonder dat de prijs daalt.
• Bij cheapflation wordt het recept aangepast om de kosten te verlagen, terwijl de prijs gelijk blijft.
• Stretchflation is wanneer de hoeveelheid iets toeneemt, maar de prijs sterker stijgt, waardoor de prijs per kilo omhooggaat.

In alle drie de gevallen is het doel hetzelfde: een prijsstijging makkelijker te laten doorgaan.

Naast de producten in kwestie legt foodwatch uit dat de kern van het probleem het gebrek aan transparantie in de voedingsmiddelenindustrie is.

Verpakkingen veranderen nauwelijks. De formaten veranderen ongemerkt. En merken geven niet duidelijk aan of het gewicht of de prijs is veranderd, of in welke richting.

Volgens foodwatch wordt dit gebrek aan transparantie versterkt door vage regels, die merken niet verplichten veranderingen in de hoeveelheden duidelijk aan te geven.

Daardoor wordt het erg moeilijk te begrijpen wat je echt koopt en waarvoor je betaalt.

Gelukkig is er een heel eenvoudige vuistregel.

Kijk altijd naar de prijs per kilo of liter.

Ook als het formaat groter lijkt. Ook als de verpakking nauwelijks is veranderd. Ook als op het product "nieuw formaat" staat.

Dit is de betrouwbaarste indicator om een prijsstijging op te merken.

Een andere tip kan ook helpen: probeer voor producten die je dagelijks gebruikt en steeds opnieuw koopt, een idee te hebben van de gebruikelijke prijs. Je hoeft niet alles te onthouden. Maar bij een paar producten helpt dat al om een prijsstijging gemakkelijker op te merken.

Je hebt de indruk dat je meer krijgt, maar in werkelijkheid stijgt de prijs per kilo of liter vaak onevenredig.

Dat blijkt uit het onderzoek van foodwatch, dat een ondoorzichtige praktijk aan de kaak stelt die in het dagelijks leven moeilijk te herkennen is. En vandaag de dag, met de inflatie en de kosten van boodschappen, is dit precies het soort zaken dat extra ergernis oproept.

De enige vuistregel die je echt moet onthouden is eenvoudig: vertrouw niet op de verpakking, maar op de prijs per kilo.