Je gooit het meest voedzame deel van de sardine weg zonder te beseffen wat je misloopt

Bij verse sardines halen veel mensen de graten eruit vanwege de textuur, uit gewoonte of uit angst. Bij sardines uit blik worden de graten echter verhit en zo zacht dat je ze samen met de vis kunt eten.

En juist daar schuilt de verrassing: deze graten zijn een belangrijke bron van calcium, een mineraal dat essentieel is voor botten, tanden, spiercontracties en andere lichaamsfuncties.

Door de graten uit sardines uit blik weg te gooien, gooi je mogelijk een onderdeel weg dat dit voedingsmiddel completer maakt, vooral als je weinig melk en zuivelproducten consumeert.

Tijdens het inblikken ondergaat de sardine een warmtebehandeling. Deze gecontroleerde verhitting helpt het voedsel te conserveren en maakt ook kleine structuren, zoals de graten, zachter.

Daarom merk je ze tijdens het kauwen in de meeste blikken nauwelijks op. Veel mensen merken niet eens dat ze de graten eten, omdat die gemakkelijk uiteenvallen wanneer ze met de vis worden vermengd.

Dit is een van de redenen waarom sardines uit blik een praktische bron van calcium kunnen zijn: niet alleen het vlees telt mee, maar ook het feit dat je de vis in zijn geheel eet.

Een ander onderdeel dat vaak wordt verwijderd, is de huid van de sardine. Deze kan een deel van de natuurlijke vetten van de vis bevatten, waaronder omega-3-vetzuren, en draagt bovendien bij aan de smaak en textuur.

De omega-3-vetzuren in vette vis, zoals sardines, worden in verband gebracht met eetgewoonten die gunstig zijn voor de hart- en vaatgezondheid, mits ze worden geconsumeerd als onderdeel van een evenwichtig dieet.

Als de huid in goede staat is, geen sterke geur heeft en er normaal uitziet, is er geen reden om deze alleen uit gewoonte weg te gooien. In veel bereidingswijzen zorgt de huid ervoor dat de vis zijn volle smaak behoudt.

Het donkerdere deel van de sardine, vlak bij de zijkant van de vis, wordt vaak verwijderd vanwege de intensere smaak. Dit deel bestaat uit spierweefsel dat rijker is aan pigmenten en kan belangrijke voedingsstoffen bevatten.

Dit deel kan een uitgesproken smaak hebben, maar dat betekent niet dat het vuil of bedorven is, zolang de vis vers is of de sardines uit blik in goede staat zijn.

Als de smaak je niet bevalt, kun je citroen, kruiden, ui of eenvoudige bereidingswijzen gebruiken om die in balans te brengen. Maar vanuit voedingsoogpunt hoef je dit deel niet automatisch weg te gooien.

Door zachte graten, huid en donkerdere delen te verwijderen, kun je de inname van voedingsstoffen zoals calcium, vitamine D, omega-3, fosfor, selenium en eiwitten verminderen.

Dat betekent niet dat sardinevlees niet voedzaam is. Het blijft een goede bron van eiwitten en micronutriënten. Het eten van de vis in zijn geheel kan de voedingswaarde echter verhogen.

In tijden van gemak en een krap budget helpt het beter benutten van sardines ook om verspilling tegen te gaan.

Bij sardines uit blik zijn de graten meestal zacht en veilig om te eten. Bij verse sardines kunnen de graten daarentegen steviger en hinderlijker zijn, vooral voor kinderen, ouderen of mensen die moeite hebben met kauwen.

De huid van verse sardines kan worden gegeten als de vis goed is schoongemaakt, vers is en op de juiste manier is bereid. Het belangrijkste is de kwaliteit: een milde geur, een glanzende huid, heldere ogen en stevig vlees.

Als de vis sterk ruikt, erg slijmerig aanvoelt, een vreemde kleur heeft of andere tekenen van bederf vertoont, ligt het probleem niet bij de huid of de graten, maar bij de staat van de vis.

Kleine kinderen:
Ook bij sardines uit blik is het belangrijk de textuur te controleren en stukjes te verwijderen die ongemak kunnen veroorzaken.

Mensen met slikproblemen:
moeten delen vermijden die ongemak kunnen veroorzaken en indien nodig professioneel advies opvolgen.

Mensen met een nierziekte:
moeten mogelijk hun inname van mineralen, natrium en eiwitten beperken. Daarom moeten zij medisch of voedingsadvies opvolgen.

Wie de natriuminname moet beperken:
moet etiketten vergelijken, want sommige sardines uit blik bevatten veel zout.

Als je niet gewend bent de zachte graten van sardines uit blik te eten, begin dan met de vis goed fijn te prakken met een vork. Zo wordt de textuur gelijkmatiger en zijn de graten vrijwel onmerkbaar.

Om de smaak van de huid en het donkere deel te verzachten, kun je zure en verse ingrediënten gebruiken, zoals citroen, tomaat, ui, peterselie, koriander of azijn. Die brengen de intensere smaak van de sardine in balans.

Een andere tip is om producten van goede kwaliteit te kiezen, het etiket te controleren en blikken te vermijden die bol staan, lekken, verroest of erg gedeukt zijn.

Sardines zijn een van die voedingsmiddelen waarbij het volledig benutten ervan een verschil kan maken. Wat veel mensen ‘restjes’ noemen, kan juist het deel zijn dat waardevolle voedingsstoffen bevat.

De zachte graten leveren calcium. De huid bevat natuurlijke vetten en draagt bij aan de smaak. Het donkere deel kan voedzaam zijn, ook al heeft het een sterkere smaak.

Probeer het dus eens, voordat je alles automatisch weggooit. Misschien ontdek je wel dat het meest voedzame deel van de sardine rechtstreeks in de vuilnisbak belandt.

Mag ik de graten van sardines uit blik eten?
In de meeste gevallen wel. Ze worden zacht door de warmtebehandeling en zijn een interessante bron van calcium.

Is de huid van de sardine schadelijk?
Nee, zolang de vis geschikt is voor consumptie. De huid kan smaak en een deel van de natuurlijke vetten van de vis toevoegen.

Is het donkere deel van de sardine vuil?
Nee. Het hoort bij de vis en kan een intensere smaak hebben, maar het is geen vuil als de sardine vers is of de sardines uit blik in goede staat zijn.

Mogen mensen met hoge bloeddruk sardines uit blik eten?
Ja, maar let op het natriumgehalte op het etiket en geef, volgens professioneel advies, de voorkeur aan varianten met minder zout.

Is het beter om de sardine in zijn geheel te eten?
Als de textuur het toelaat, kan het eten van de huid en de zachte graten de voedingswaarde verhogen. De keuze moet echter rekening houden met veiligheid, voorkeur en individuele omstandigheden.