Verlagen linzen het libido? De wetenschap achter de virale quote van Óliver Laxe

In alledaagse gesprekken gebruiken we "libido" voor een hele reeks dingen: verlangen, drang, energie, aanleg, zelfs stemming. Het probleem is dat we dan een even eenvoudige oorzaak proberen te vinden: "dit maakt me geil", "dit maakt me geil".

En de realiteit is minder comfortabel en reëler: verlangen hangt meestal af van een aantal factoren (hoofd, lichaam, context). Eten komt daar binnen, ja, maar bijna nooit als een onmiddellijke chemische omschakeling. Het komt binnen als sfeer, als comfort, als energie... en als vertering.

Daarom is het goed om vanaf het begin een duidelijk etiket te hebben: "anafrodisiacum" is een nuttig woord voor een viraal gesprek, maar het werkt niet als een wetenschappelijke categorie met een gesloten lijst van voedingsmiddelen die universeel het verlangen "uitschakelen".

Als er een verklaring is waarom iemand zich "down" voelt na een bord linzen, dan is het niet een of ander mysterieus anafrodisiacum. Het is iets prozaïscher: een opgeblazen gevoel... of, direct, het zware gevoel van een stevige maaltijd.

Peulvruchten bevatten fermenteerbare koolhydraten; bij sommige mensen (en in sommige contexten) kan die fermentatie gas genereren en een opgeblazen gevoel, zwelling, buikpijn of ongemak veroorzaken. De Monash University zegt het ronduit: wanneer deze verbindingen worden gefermenteerd, kan het gas de darm "oprekken" en ongemak veroorzaken.

Geen togavertaling: als je aan het eind van het diner het gevoel hebt dat je een ballon met benen bent, is het moeilijk om je lichaam te verkopen aan het idee van "nu, sensualiteit". Niet omdat de linze als systeem iets uitschakelt, maar omdat het lichaam in een andere onderhandeling verwikkeld is.

Deze nuance redt twee dingen tegelijk: het respecteert de ervaring ("het overkomt mij") maar vermijdt om er een universele wet van te maken ("linzen doen X").

En het voegt een belangrijk detail toe: het overkomt niet iedereen. Het hangt af van de hoeveelheid, van hoe de peulvruchten voor elke persoon zijn en ook van hoe ze gekookt zijn.

Als een idee viraal gaat, komt de wild card "hormonen" altijd naar boven. In het geval van peulvruchten is het gebruikelijke pad "fyto-oestrogenen → testosteron → verlangen". Het probleem is dat dit verhaal vaak sneller gaat dan het bewijs.

Om het in perspectief te plaatsen met een veel meer besproken (en veel meer bestudeerd) voorbeeld: soja. Een grote meta-analyse concludeerde dat, ongeacht de dosis en duur, noch soja-eiwit noch isoflavonen het testosteron (totaal of vrij) of oestrogeen significant veranderen bij mannen.

Als het voedsel dat het vaakst wordt gebruikt als "bewijs" voor de hormonale theorie niet het effect laat zien dat eraan wordt toegeschreven, is het moeilijk om te beweren dat een bord linzen een duidelijke en directe hormonale invloed heeft op het libido. Wat het hoogstens kan veranderen is hoe je je voelt na het eten ervan, en dat weegt - in de echte wereld - zwaarder dan fantasieën over hormoonontregelaars.

Als universele regel, nee. Als een individuele ervaring op een bepaalde avond, misschien.

Als iemands "verlangen afneemt" na linzen, is de kans groot dat het geen chemische boodschap aan verlangen is, maar een combinatie van zeer aardse factoren: een opgeblazen gevoel, winderigheid, een zwaar gevoel, slaperigheid, of gewoon het lichaam dat meer gericht is op verteren dan op verleiden.

En daarin ligt de moraal: verlangen wordt niet aan- of uitgezet door een lepeltje. Het wordt opgebouwd (of bedorven) door wat er gebeurt in het hoofd, in het lichaam en in de omgeving. Linzen hoeven niets te verpesten... tenzij ze je net die dag het gevoel geven dat je een steen bent.