Januari blues: waarom comfort food een echte rol speelt
Januari arriveert vaak met een vreemde smaak. De festiviteiten liggen achter ons, agenda's vullen zich weer, het licht wordt minder en het dagelijks leven wordt weer normaal. Niets dramatisch, maar een vaag gevoel van vermoeidheid, melancholie of verminderde motivatie steekt bij veel mensen de kop op. De beroemde januari blues.
In deze context is voeding niet onbelangrijk. Zonder alles te verklaren of op te lossen, spelen troostrijke maaltijden een echte rol, op voorwaarde dat we begrijpen wat ze betekenen... en wat ze niet betekenen.
De januari blues: een algemeen gedeeld gevoel
Het fenomeen is niet alleen een persoonlijke indruk. Volgens verschillende Europese onderzoeken rapporteert tussen 40% en 50% van de volwassenen een daling van het moreel in januari, die verband houdt met een combinatie van factoren:
- een terugkeer naar een strikte routine na een feestperiode
- verminderde blootstelling aan natuurlijk licht,
- opgebouwde vermoeidheid aan het eind van het jaar,
- druk van voornemens en 'nieuwe start'-aanbevelingen.
Dit is geen depressie in de medische zin van het woord, maar eerder een voorbijgaande toestand die vaak gepaard gaat met een toegenomen behoefte aan zachtheid, traagheid... en troost.
Waarom het lichaam hunkert naar comfort in de winter
In de winter werkt het lichaam anders. De daling van het lichtniveau beïnvloedt de productie van bepaalde hormonen, met name :
- serotonine, betrokken bij de stemming,
- melatonine, betrokken bij de slaap.
Het resultaat: meer vermoeidheid, een verlangen om zich terug te trekken en een natuurlijke aantrekkingskracht op warm, zacht en verzadigend voedsel. Het is geen gebrek aan wilskracht, het is een fysiologische reactie.
Comfortvoedsel voorziet in deze fundamentele behoefte aan veiligheid en stabiliteit.
Wat is een 'comfortmaaltijd'?
In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, hoeft een troostmaaltijd niet overdadig, vet of te zoet te zijn.
Vaak voldoet het aan een aantal eenvoudige criteria:
- het is warm
- het heeft een omhullende textuur (smeltend, romig, zacht),
- het is voorspelbaar, vertrouwd, zonder verrassingen,
- het wordt geassocieerd met herinneringen of een gevoel van zorg.
Een zelfgemaakte soep, een groentegratin, een risotto, een goed gemaakte puree, een gestoofd gerecht of zelfs een eenvoudig dessert kunnen deze rol perfect vervullen.
Het verband tussen voeding en emotioneel welzijn
Talrijke studies tonen aan dat voeding een indirecte invloed heeft op de stemming. Zonder het te hebben over 'geluk op een bord', zijn bepaalde mechanismen goed gedocumenteerd:
- complexe koolhydraten bevorderen de beschikbaarheid van tryptofaan, de voorloper van serotonine,
- Warme maaltijden activeren een gevoel van ontspanning,
- Op regelmatige tijdstippen eten stabiliseert de energie en beperkt stemmingswisselingen.
Het is niet het gerecht zelf dat de blues 'geneest', maar het ritueel dat het creëert.
De rol van zelfgemaakte producten en tijd
Zelf koken, zelfs eenvoudig, heeft een kalmerend effect dat vaak wordt onderschat. Een warm gerecht bereiden, schillen, mengen, wachten tot het kookt... dit alles zorgt voor een welkome mentale onderbreking in januari.
Maaltijden worden dan een overgangsmoment in plaats van een verplichting.
De januariblues is geen zwakte en ook geen probleem dat je koste wat kost moet corrigeren
Dit is een veel voorkomende fase die samenhangt met het natuurlijke ritme van de seizoenen en de emoties.
Comfortabele maaltijden hebben hun plaats in deze context, op voorwaarde dat je :
- ze bewust kiest
- ervan geniet zonder schuldgevoel
- ze integreert in een evenwichtig totaal voedingspatroon.
Soms begint goed voor jezelf zorgen gewoon met een warme maaltijd die je rustig opeet als het buiten grijs is en het jaar nog moet bezinken.
Adèle Peyches
Opmerkingen