De tafel voor één theorie: waarom alleen eten niet langer voelt als een nederlaag, maar als een kleine luxe

Het probleem is natuurlijk niet nieuw. Mensen eten altijd al alleen: voor hun werk, op vreemde uren, voor op reis, uit vermoeidheid of uit pure eetlust. Wat wel nieuw is, is het verhaal dat eromheen is gebouwd. Lange tijd werd alleen eten van buitenaf gelezen, bijna altijd onterecht. Als een vrouw alleen aan tafel zat, zou iemand kunnen denken dat ze een blauwtje had gelopen, geen plan had, op iemand anders wachtte of tijd rekte.De solotafeltheorie keert de blik om: er ontbreekt niemand. Wie er is, is er.

En dat is waar het interessant begint te worden voor iedereen die van eten houdt. Want een tafel alleen verandert de eetervaring volledig. Je hoeft het niet eens te zijn over voorgerechten, of de laatste hap op te geven, of de plek te kiezen met de smaken van de hele groep in gedachten. Je kunt oesters bestellen om vier uur 's middags, een zeldzame omelet voor het diner, een bord pasta zonder te delen, of een glas witte wijn met perfecte zelfgemaakte frietjes. Het menu kunnen lezen zonder haast, de details en decoratie van de ruimte observeren, nieuwsgierig kijken hoe de toonbank werkt, het brood proeven, luisteren naar het gekletter van het bestek, het bord centraal stellen; kortom, langzaam eten en genieten van elk aanwezig element.

Eten in gezelschap heeft natuurlijk ook zijn voordelen. Het gesprek, het "probeer dit eens", het lange gesprek na het eten, de toast met hen en dat echte geluk van te veel dingen bestellen om te knabbelen en verschillende dingen proberen. Maar alleen eten biedt een andere smaakeducatie. Het scherpt de aandacht. Je beseft of de koffie te heet is, of de boter naar hazelnoot smaakt, of die tomaat die eruitzag als een garnering in feite het beste was op het bord. Je moet er gewoon bij zijn.

Psychologen zouden de trend waarschijnlijk wat afzwakken. Ze zouden niet zeggen dat alleen eten je automatisch een veilig persoon maakt, noch dat mensen die altijd op zoek zijn naar gezelschap een probleem hebben. Maar ze zouden iets waardevols kwalificeren: alleen zijn is niet hetzelfde als eenzaam zijn. Gekozen eenzaamheid kan herstellend zijn; geleden eenzaamheid niet. Zonder gezelschap gaan zitten eten kan een gebaar van vrijheid zijn als het voortkomt uit verlangen, niet uit vlucht. Het is iets heel anders om jezelf te isoleren uit angst, schaamte of onvermogen om aanwezigheid te vragen wanneer dat nodig is.

Misschien werkt het beeld daarom zo goed in netwerken. Omdat het een intieme zenuw raakt. Veel mensen vinden het ongemakkelijker om alleen gezien te wordendan om zelf alleen te zijn. Ze zijn niet zozeer bang voor de koffie zonder begeleiding als wel voor de fantasie dat anderen iets over hen denken. Maar meestal kijkt er niemand. Elke tafel heeft zijn eigen film: een stel bespreekt in stilte, twee vrienden nemen een mensenleven door tussen de kroketten, iemand beantwoordt e-mails zonder op te kijken. Te midden van dit alles is iemand die alleen eet geen anomalie. Hij is gewoon een etentje.

De solotafeltheorie heeft ook iets van wraak tegen haast. Ga zitten, bestel, wacht, eet, betaal, ga weg. Zonder er een zelfhulpritueel of een voorstelling van onafhankelijkheid van te maken. Gewoon een tafel, een menu en je eigen beslissing. Misschien is de echte luxe wel om het op een natuurlijke manier te doen zonder het gevoel te hebben dat je de scène moet rechtvaardigen. Om precies te vragen waar je zin in hebt. Niet op je horloge kijken of je verstoppen achter je mobiele telefoon. Niet om vergeving vragen voor het feit dat je een hele tafel bezet met één aanwezigheid. Want soms is het beste gezelschap niet degene die de stilte vult, maar degene die je toestaat ernaar te luisteren.

De volgende keer dat iemand zegt "tafel voor één", kondigen ze misschien geen afwezigheid aan, maar het tegenovergestelde: aanwezigheid.