Bespaart het Eco-programma van de vaatwasser echt energie? Ontdek hoeveel u kunt besparen

Ja, over het algemeen wel. Het Eco-programma is bedoeld om het energieverbruik te verminderen bij een volledige vaatwasbeurt met normaal vuile vaat. Het energielabel van de Europese Unie vermeldt het verbruik in kWh per 100 Eco-cycli, het waterverbruik per cyclus en de programmaduur.

Dat betekent niet dat het verbruik absoluut het laagst is in vergelijking met programma’s voor alleen spoelen of een halve belading, omdat die niet hetzelfde wasresultaat opleveren. Voor een eerlijke vergelijking moet u programma’s vergelijken die bedoeld zijn voor dezelfde hoeveelheid vaat en dezelfde mate van vervuiling.

Een concreet voorbeeld is de vaatwasser Bosch SMS6ECW27E. De laboratoriumgegevens maken het mogelijk om programma’s van hetzelfde apparaat met elkaar te vergelijken:

Eco 50 °C: 3 uur en 35 minuten, 0,645 kWh en 9 liter water.
Automatisch 45–65 °C: 1 uur en 40 minuten tot 2 uur en 45 minuten, 0,90–1,50 kWh en 7–15,5 liter.
Snel 65 °C: 1 uur, 1,30 kWh en 10,5 liter.
Intensief 70 °C: 2 uur en 5 minuten tot 2 uur en 15 minuten, 1,30–1,40 kWh en 11,5–13,5 liter.
Stil 50 °C: 4 uur, 1,05 kWh en 10,8 liter.
Snel 45 °C: 29 minuten, 0,80 kWh en 10,5 liter; dit programma is getest met een halve standaardbelading en is qua belading dus niet rechtstreeks te vergelijken met Eco.

Resultaat: bij dit model verbruikt het Eco-programma ongeveer de helft van de elektriciteit van het snelle programma op 65 °C. De waarden variëren per model, belading en omstandigheden.

Stel dat u 208 vaatwasbeurten per jaar draait (vier per week) en dat elektriciteit € 0,20/kWh kost. In het voorbeeld van Bosch kost een Eco-cyclus van 0,645 kWh ongeveer € 0,129 aan elektriciteit. De snelle cyclus op 65 °C, met een verbruik van 1,30 kWh, kost € 0,260.

Na een jaar komt dat neer op ongeveer € 26,83 met het Eco-programma, tegenover € 54,08 met het snelle programma: een mogelijke besparing van € 27,25 per jaar, alleen al op elektriciteit. De werkelijke besparing hangt af van het tarief, het apparaat, de gekozen opties en hoe vaak u de vaatwasser gebruikt. De kosten voor water en vaatwasmiddel zijn niet inbegrepen.

Een aanzienlijk deel van de elektriciteit die nodig is om de vaat te wassen, gaat naar het verwarmen van water. Bij veel apparaten gebruikt het Eco-programma lagere temperaturen en minder water. Bepaalde fasen duren daardoor langer, zodat het vaatwasmiddel goed kan inwerken.

Een intensief programma kan temperaturen tot 70 °C bereiken; veel Eco-programma’s werken rond de 50 °C. Het voordeel komt niet alleen doordat de machine langzamer werkt, maar ook door de balans tussen temperatuur, hoeveelheid water, inwerktijd en de verschillende fasen van het programma.

Het elektrische verwarmingselement, dat in het watercircuit is geïntegreerd, verwarmt het water. Het staat niet gedurende het hele Eco-programma onafgebroken op maximaal vermogen. De elektronische regeling stuurt de verwarming aan op basis van de fase van het programma.

Een vereenvoudigd fysisch voorbeeld: negen liter water verwarmen van 15 naar 50 °C vereist ongeveer 0,366 kWh aan warmte; dezelfde hoeveelheid water verwarmen tot 70 °C vereist ongeveer 0,576 kWh. Het verschil van ongeveer 0,21 kWh is niet gelijk aan de exacte besparing van een programma, omdat er ook andere verwarmingsprocessen, warmteverliezen, watercirculatie en droogfasen zijn.

Een groot deel van de efficiëntie is te verklaren door de lagere totale verwarmingsbehoefte in combinatie met het ontwerp van het programma.

Vaak wel. In het Bosch-voorbeeld verbruikt het Eco-programma 9 liter, het snelle programma op 65 °C 10,5 liter en het intensieve programma 11,5 tot 13,5 liter. Bij 208 vaatwasbeurten per jaar komt het verschil tussen Eco en Intensief neer op ongeveer 520 tot 936 liter water.

In bepaalde situaties kan het automatische programma echter minder water verbruiken dan Eco, omdat het de cyclus aanpast aan de mate van vervuiling. De verbruikstabel van de fabrikant is hiervoor de beste bron.

Het is heel gebruikelijk dat het Eco-programma drie tot vijf uur duurt. Dankzij de extra tijd kan het programma op lagere temperaturen draaien en kan het vaatwasmiddel langer inwerken. Ook worden het wassen en drogen zo geoptimaliseerd.

Hoe lang de machine aanstaat, zegt niet hoeveel elektriciteit ze verbruikt. Niet alle fasen vereisen verwarming of een hoog vermogen. Daarom kan een programma van bijna vier uur minder energie verbruiken dan een programma van één uur. De precieze duur hangt af van het model en de omstandigheden.

Bij normaal vuile vaat is het Eco-programma meestal voordelig. Maar bij erg vette pannen, aangekoekt eten of bijzonder hardnekkige resten kan het intensieve programma een betere keuze zijn. Als een mislukte Eco-wasbeurt moet worden herhaald, gaat een deel van de besparing of zelfs de volledige besparing verloren.

Het snelprogramma kan handig zijn als u haast hebt; het automatische programma past de instellingen met behulp van sensoren aan, maar garandeert geen lager verbruik dan Eco. Het beste programma is het programma dat de vaat in één keer goed schoon krijgt, met een verbruik dat past bij de taak.

Er is geen reden om aan te nemen dat het Eco-programma het verwarmingselement beschadigt alleen omdat het langer duurt. De verwarming wordt geregeld en de machines zijn ontworpen om deze programma’s te gebruiken.

Bij onvoldoende onderhoud kunnen vet en vuil zich echter ophopen, vooral als u vaak programma’s op lagere temperaturen gebruikt. Reinig de filters, controleer de sproeiarmen en voer het door de fabrikant aanbevolen onderhoudsprogramma uit. Stel de waterhardheid goed in en gebruik zo nodig regenereerzout om kalkaanslag te beperken.

Raadpleeg het energielabel van de Europese Unie: 75 kWh per 100 cycli komt bijvoorbeeld overeen met ongeveer 0,75 kWh per Eco-wasbeurt onder testomstandigheden.

Om Eco te vergelijken met de programma’s Snel, Intensief en Automatisch, raadpleegt u de verbruikstabel in de handleiding van uw model. De QR-code op het energielabel leidt naar informatie in de Europese database EPREL. Vergelijk ook het waterverbruik in liters en de beladingsomstandigheden die de fabrikant beschrijft.

Zorg voor een geschikte belading: plaats de vaat niet over elkaar heen en blokkeer de sproeiarmen niet. Verwijder grote etensresten, maar spoel borden niet af onder stromend water voordat u ze in de vaatwasser zet.

Gebruik de juiste hoeveelheid vaatwasmiddel, houd het filter schoon, stel de waterontharder af op de waterhardheid en controleer of extra opties voor drogen of versnellen het verbruik verhogen. Zo voorkomt u dat u programma’s moet herhalen en haalt u meer voordeel uit de efficiëntie van het Eco-programma.

Ja. Voor de dagelijkse vaat met normale vervuiling is het Eco-programma doorgaans de zuinigste optie wat betreft elektriciteitsverbruik en vaak ook wat betreft waterverbruik. In het onderzochte voorbeeld verbruikt het ongeveer de helft van de energie van het snelle programma op 65 °C.

Dat het programma langer duurt, doet niets af aan de besparing: de langere duur is onderdeel van de strategie om minder energie nodig te hebben voor het verwarmen van water. Bij sterk vervuilde vaat of wanneer u haast hebt, kan een ander programma geschikter zijn. Voor de meeste gewone vaatwasbeurten is het Eco-programma een goede eerste keuze.