Lunchboxen voor kinderen voor op school: 5 regels om ervoor te zorgen dat het eten in goede staat blijft tot de pauze

Yoghurt, verse kaas, gekookt ei, hummus, vlees, vis, gekookte pasta of rijst en voorgesneden fruit zijn bederfelijke levensmiddelen. Als ze meerdere uren in de rugzak zitten, moeten ze koel worden gehouden.

Een koeltas helpt de temperatuur op peil te houden, maar er moeten wel koelelementen in zitten. Als de school over een koelkast beschikt, kun je de lunchbox bij aankomst het gemakkelijkst daar bewaren. Als er geen koelkast is, moeten een goede koeltas en voldoende koelelementen deze taak tot de pauze overnemen.

De tijd buiten de koeling begint te lopen vanaf het moment dat het eten niet meer koel blijft. Als algemene richtlijn voor voedselveiligheid geldt dat bederfelijke levensmiddelen niet langer dan twee uur bij kamertemperatuur mogen blijven, en zeker niet op een bijzonder warme dag.

Daarom mogen een yoghurt of een omelet die ’s ochtends vroeg uit de koelkast worden gehaald, niet de hele ochtend in een rugzak blijven zitten zonder dat er maatregelen zijn genomen om ze koel te houden.

Het goed bereiden van voedsel is geen garantie dat we het daarna op welke manier dan ook kunnen bewaren. Een omelet, een gebraden kip of een portie rijst kunnen op de juiste manier zijn bereid, maar toch ongeschikt worden voor consumptie als ze te lang worden bewaard bij temperaturen die de groei van micro-organismen bevorderen.

Thuis zijn de regels vrij algemeen bekend:

• schone handen en keukengerei,
• goed gewassen groenten en fruit, voldoende verhit vlees en eieren en
• voedsel dat gekoeld moet worden, moet zo snel mogelijk in de koelkast worden gezet

In een kinderlunchbox is het bovendien beter om zelfgemaakte gerechten met rauw ei te vermijden.

Het is prima mogelijk om de lunch de avond ervoor klaar te maken. Deze wordt in de koelkast bewaard en blijft daar tot de volgende ochtend. Wat niet aan te raden is, is een bereid gerecht urenlang op het aanrecht te laten staan in afwachting dat het volledig is afgekoeld.

Ook moet je met enige voorzichtigheid kijken naar wat er weer mee naar huis wordt genomen. Als een bederfelijk voedingsmiddel een groot deel van de ochtend niet gekoeld is geweest, kun je door het weer in de koelkast te zetten de bewaarcondities die het in die uren heeft verloren niet meer herstellen.

Er zijn voedingsmiddelen die vanwege hun vorm, grootte of textuur enige voorzichtigheid vereisen. Hele druiven kunnen bijvoorbeeld de luchtwegen van een klein kind verstoppen. In de eerste levensjaren wordt aangeraden om ze in de lengte in verschillende stukjes te snijden.

Ook hele noten, harde snoepjes en andere ronde, zeer harde of plakkerige voedingsmiddelen vereisen aandacht. De leeftijd van het kind en zijn vermogen om op elk voedingsmiddel te kauwen en ermee om te gaan, zouden bepalend moeten zijn voor de manier waarop we het aanbieden.

De plek waar het kind gaat eten, speelt ook een rol. Thuis kunnen we ervoor zorgen dat het kind zit, rustig kauwt en dat er een volwassene in de buurt is. De pauze is meestal heel anders: er is haast, er wordt gepraat, er is beweging en er zijn veel afleidingen.

Daarom is het de moeite waard om alledaagse voedingsmiddelen zoals druiven, cherrytomaatjes, rauwe wortels of bepaalde stukjes appel eens met een frisse blik te bekijken. Je hoeft ze niet per se uit de lunchbox te halen, maar je moet ze wel op een voor de leeftijd geschikte manier bereiden.

Dat op een lunchbox in grote letters staat vermeld dat deze „BPA-vrij” is, betekent niet automatisch dat deze voor elk gebruik geschikt is. In de Europese Unie gelden specifieke voorschriften voor materialen die bestemd zijn om in contact te komen met levensmiddelen.

Het is verstandig om een lunchbox te kiezen die speciaal is ontworpen voor voedselgebruik en de aanwijzingen van de fabrikant op te volgen met betrekking tot de magnetron, de vaatwasser, invriezen en maximale temperaturen.

Als kinderen de lunchbox gebruiken, zijn er nog twee andere zaken die aandacht verdienen: de stevigheid en het gebruiksgemak. Een deksel dat voor een volwassene prima werkt, kan voor een kind van vijf jaar een dagelijkse uitdaging worden. Voordat de lunchbox voor het eerst in de klas wordt gebruikt, is het raadzaam om hem thuis uit te proberen: laat het kind hem openen, sluiten en controleren hoe de verschillende vakken te hanteren zijn.

Dan komt het minder opvallende, maar net zo noodzakelijke deel: de lunchbox dagelijks afwassen en volledig laten drogen voordat hij weer wordt opgeborgen.

Drie vragen kunnen heel wat fouten voorkomen:

• is er een koelkast?,
• waar en onder welk toezicht eten de kinderen?,
• welke regels gelden er voor allergieën en het delen van eten?

De antwoorden bepalen veel meer de inhoud van de lunchbox dan het op het eerste gezicht lijkt. Als er geen mogelijkheid is om het eten koel te houden, kan het praktischer zijn om terug te vallen op houdbare en voor de leeftijd geschikte voedingsmiddelen: een hele mandarijn of banaan, brood, bepaalde droge producten of bereidingen die geen koeling nodig hebben.

Als we yoghurt, verse kaas, eieren, hummus, vlees, vis of voorgesneden fruit willen meenemen, moet de manier om deze producten koel te houden al geregeld zijn voordat we de rugzak dichtdoen.

Dat betekent niet dat we de lunchbox moeten vullen met industriële producten, simpelweg omdat die een paar uur buiten de koelkast beter houdbaar zijn. Er zijn ook eenvoudige en weinig bewerkte opties die goed kunnen werken: een mandarijn, een banaan, brood, een klein broodje, zelfgemaakte pannenkoekjes of een stukje eenvoudig zelfgebakken cake, mits deze geen vullingen of ingrediënten bevatten die gekoeld moeten worden.

Fruit, lekker brood en eenvoudige combinaties kunnen prima werken als ze goed aansluiten bij de overige maaltijden van de dag. Het is niet nodig dat elke lunchbox een toonbeeld van creativiteit is of eruitziet alsof hij speciaal voor een foto is ontworpen.

Een goede schoollunchbox is niet degene die koste wat kost leeg terugkomt. Het is degene die tijdens de pauze met voedsel in goede staat aankomt, voedsel bevat dat is afgestemd op de leeftijd van het kind en deel uitmaakt van een routine die zowel het gezin als de school zonder problemen kunnen hanteren.