Versier met Kerstmis met wat je al in de keuken hebt (en waarvan je niet dacht dat je het kon gebruiken)

Kraftzakken, de typische bruine papieren zakken uit de supermarkt, kunnen, als je ze vouwt en aan elkaar plakt, uitgroeien tot grote sterren of sneeuwvlokken met een Scandinavische uitstraling. Knip een paar geometrische motieven uit en vouw de zakken als een waaier open; zo ontstaat een licht ornament dat aan het plafond, boven de tafel of tegen een kale muur kan worden gehangen. Niemand zou vermoeden dat het van de wekelijkse boodschappen komt: het bruine papier in XXL-formaat is de perfecte decoratie voor een sobere, warme en bijzonder fotogenieke kerst.

Een bosje kaneelstokjes, bijeengebonden met keukentouw, een paar kruidnagels die uitsteken, hier en daar een steranijs... en opeens is de boom niet langer versierd met plastic ballen, maar ziet hij er rustieker, huiselijker en kruidiger uit. Deze kleine bundeltjes kunnen aan takken worden gehangen, om de voet van een kandelaar worden gebonden, rond een dikke kaars worden gelegd of een linnen servet op tafel bijeenhouden. Het zijn geen perfecte versieringen, maar kleine geurige boeketjes die vertellen wat er in dat huis wordt gekookt.

Hier is wat meer handigheid voor nodig, maar het resultaat is bijna spectaculair. Een paar goed gewassen, aan elkaar gelijmde en geverfde bierblikjes kunnen worden omgetoverd tot kleine metalen figuurtjes die doen denken aan Midden-Europese tinnen soldaatjes, zoals je die ook ziet in notenkrakers en winteretalages. Rood, wit en goud geschilderd en op een rij op de schoorsteenmantel gezet of in de boom gehangen, hebben ze iets ironisch en nostalgisch van oud speelgoed. En het bijzondere is dat ze zijn gemaakt van iets dat anders zou worden weggegooid.

Gedroogde sinaasappelschijfjes hebben iets weg van glas-in-lood: licht en doorschijnend, bijna als kleine citruskristallen. Geregen aan een eenvoudig koordje of vastgemaakt met houten knijpers worden ze slingers die het zowel in de boom als rond de kerstkrans van sparren- of dennentakken goed doen. Die krans siert de deur. In het warme licht van ledlampjes geven het amberkleurige vruchtvlees en de geroosterde rand van de schil de indruk dat het huis naar Kerstmis ruikt.

Wijnglazen, omgekeerd of op verschillende hoogtes geplaatst, zijn perfecte standaards om hoogteverschillen in het midden van de tafel te creëren. Binnenin kun je een dennentakje, een klein kerstballetje of een gedroogde bloem verstoppen; bovenop komt een slanke kaars of een lichte versiering. De ingreep is minimaal: je zet het dagelijkse glaswerk op zijn kop. Toch doet het resultaat denken aan een eigentijds stilleven: transparant, licht en zonder ook maar één voorwerp dat speciaal voor de gelegenheid is gekocht.

Gevouwen, tegen elkaar gelegd en aan elkaar vastgemaakt, veranderen papieren taartkleedjes in driedimensionale sterren of sneeuwvlokken die lijken op kant dat in de lucht zweeft. Groepeer er een aantal in verschillende formaten en op verschillende hoogtes om een hoek van de woonkamer op te vullen, het midden van de tafel te markeren of een kleine constellatie op het raam te vormen. Het matte witte papier met zijn fijne opengewerkte patronen filtert het licht en creëert zachte schaduwen op de muur. Zo krijgt het huis de sfeer van stille sneeuw en een verrassend elegante decoratie, gewoon met spullen uit huis.

Eierdozen, in kleine ‘bloemen’ geknipt en geverfd of in hun oorspronkelijke grijze kleur gelaten, worden samen met gedroogde blaadjes, takjes of een klein vruchtje aan een koord geregen. Het resultaat is een lichte slinger die een raam, de keukenplank of de trapleuning kan omlijsten. Het is bijzonder vertederend dat zo’n bescheiden voorwerp, bedoeld om tientallen ontbijteieren te beschermen, uiteindelijk de hoofdrol in huis speelt wanneer alle lichten uitgaan, behalve de kerstverlichting.

Omgekeerd, uitgeknipt en goud geverfd, veranderen plastic flessen in bellen die uit een oude etalage lijken te komen. Een strik van lint, een touwtje als klepel en eventueel een klein detail, zoals een kraal, een groen takje of een handgeschreven label, zijn genoeg om de illusie compleet te maken. Als groep boven de tafel, aan een deurkozijn of naast een slinger opgehangen, weerkaatsen ze het licht met zachte glinsteringen. Zo brengen ze die typisch kerstige mix van glitter, handwerk en voorwerpen die achter uit de kast zijn opgediept tot leven.

Sommige kurken bewaar je bijna zonder erbij na te denken, alsof ze iets bewaren van het gesprek en de toost waarbij ze op tafel kwamen. Met een paar materialen worden ze kleine kerstengeltjes waar je meteen verliefd op wordt: een kurk als lijfje, een houten kraal als hoofd, vleugels geknipt uit papier van een oud boek en een stukje linnen als jurkje of strik. Aan de boom gehangen, bij elkaar gezet op een plank of op het bord gelegd om de plaats van elke gast aan te geven: ze hebben de charme van zelfgemaakte versieringen die niet perfect hoeven te zijn. Uiteindelijk zijn ze bijna een intentieverklaring: recyclen, hergebruiken en vieren, allemaal in één figuurtje.

Meer ideeën met kurken: kerstrendieren

Ook bij Petitchef hebben we kerstrendieren gemaakt van wijnkurken, die goed passen bij deze manier van versieren. Als je verder met dit materiaal wilt experimenteren, vind je hier de stap-voor-staphandleiding:

Uiteindelijk draait al deze decoratie met spullen uit de keuken niet alleen om vindingrijkheid of budget. Het gaat erom zakken, blikken, kurken en restjes ingrediënten onder ogen te zien en toe te geven dat ze deel uitmaken van het verhaal van het jaar. Het zijn geen perfecte rekwisieten, maar tastbaar bewijs van wat er allemaal op tafel is gekomen. Daarmee versieren gaat niet alleen over besparen of hergebruiken: het betekent aanvaarden dat het kerstdecor is opgebouwd uit bewijzen dat we hier zijn geweest, hebben geleefd, geknoeid en hebben gevierd wat mogelijk was met wat we hadden.