Na een antibioticakuur: wat moet je eten om je darmen te helpen herstellen?

Antibiotica bestrijden niet alleen schadelijke bacteriën, maar tasten ook de goede bacteriën aan. Het is vergelijkbaar met een bosbrand, waar opportunistische soorten snel groeien nadat de vegetatie is vernietigd; in de darm domineren snelgroeiende microben na behandeling, waardoor de diversiteit en functionaliteit van het ecosysteem afneemt.

Gelukkig worden inheemse bacteriën niet volledig uitgeroeid. Sommige resistente kolonies overleven in gebieden die minder door het geneesmiddel worden bereikt en helpen, samen met bacteriën die via het dieet en de omgeving binnenkomen, de darm opnieuw te bevolken. Het kan echter weken of zelfs maanden duren voordat de volledige diversiteit is hersteld, afhankelijk van factoren zoals leeftijd, levensstijl en frequentie van antibioticagebruik (Dethlefsen & Relman, 2011).

1. DE CRUCIALE ROL VAN VEZELS

Gunstige bacteriën in de darmen gebruiken vezels vaak als energiebron. Recente studies hebben aangetoond dat een vezelrijk dieet de diversiteit en groei van deze bacteriën bevordert (Desai et al., 2016; Makki et al., 2018).

Neem vezelrijke voedingsmiddelen op in je dieet, zoals:

• Groenten: asperges, artisjokken, uien, prei, knoflook, broccoli en spinazie
• Fruit: bananen, appels, peren en bessen
• Peulvruchten: linzen, kikkererwten en bonen
• Volkorenproducten: havermout, zilvervliesrijst en quinoa
• Noten en zaden: amandelen, chia en lijnzaad

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beveelt volwassenen met een gezond voedingspatroon aan om dagelijks minstens 25 gram vezels te eten. Een hogere inname van 25 tot 30 gram per dag kan volgens de organisatie extra gezondheidsvoordelen opleveren.

2. GEFERMENTEERDE VOEDINGSMIDDELEN (NATUURLIJKE PROBIOTICA)

Gefermenteerde voedingsmiddelen bevatten gemeenschappen van bacteriën en gisten die kunnen helpen om gunstige bacteriesoorten in de darmen aan te vullen. Hoewel het bewijs nog beperkt is, kunnen deze voedingsmiddelen tijdens het herstel een aanvulling op het dieet zijn, zoals kimchi, kefir of yoghurt.

Neem gefermenteerde voedingsmiddelen op in je dieet, zoals:

• Naturel yoghurt zonder suiker
• Kefir
• Zuurkool, kimchi en natuurlijk gefermenteerde augurken
• Miso en tempeh
• Kombucha

3. VOEDINGSMIDDELEN MET BIOACTIEVE BESTANDDELEN

Voedingsmiddelen met bioactieve bestanddelen hebben naast hun voedingswaarde ook gunstige effecten op de gezondheid.

Neem ontstekingsremmende en polyfenolrijke voedingsmiddelen op in je dieet, zoals:

• Groene en zwarte thee
• Pure cacao (>85% cacao)
• Extra vierge olijfolie
• Bessen, druiven en citrusvruchten
• Specerijen zoals kurkuma en gember

4. HET DEBAT OVER HET GEBRUIK VAN PROBIOTICA

Meer dan tien jaar geleden dacht men dat probioticasupplementen bijwerkingen zoals diarree en door antibiotica veroorzaakte buikkrampen konden helpen verminderen. Recent onderzoek heeft deze aanpak echter ter discussie gesteld. Huidige studies suggereren dat het toedienen van probiotica het herstel van het microbioom mogelijk niet bevordert en dit in sommige gevallen zelfs kan vertragen. De hypothese is dat een beperkte groep bacteriesoorten na introductie kan concurreren met inheemse bacteriën om ruimte en voedingsstoffen, en zelfs stoffen kan produceren die de groei van die inheemse bacteriën remmen (Suez et al., 2018).

Probiotica veroorzaken waarschijnlijk geen schade, maar garanderen ook niet dat het microbioom volledig herstelt tot de toestand van vóór de behandeling.

* Zoals altijd is het belangrijk om een zorgverlener te raadplegen die je persoonlijk advies kan geven voordat je grote veranderingen in je dieet aanbrengt of supplementen gaat gebruiken.